e-Monki.pl    


Ogłoszenia parafialne Parafii Św. Brata Alberta Chmielowskiego Czytaj
23 października (wtorek) zapraszamy trenerów, instruktorów, nauczycieli na bezpłatne szkolenie "Mobilna Młodych Orłów" Czytaj
25 października (czwartek) o godz. 10:30 Biblioteka Publiczna zaprasza na wykład prof. Adama Czesława Dobrońskiego Czytaj
Zakończenie sezonu wycieczkowego 27.10.2018 r. (sobota) Czytaj
9 listopada (piątek) odbędzie się VII Ogólnopolski Przegląd Piosenki i Pieśni Patriotycznej pt. "Jeszcze Polska Nie Zginęła" Czytaj
Zapraszamy do wzięcia udziału w XVII Powiatowym Przeglądzie Amatorskiej Twórczości Plastycznej Czytaj
Nie pracujesz, nie szkolisz się, masz 15-29 lat, weź udział w projekcie "Success" Czytaj
Posiadasz stare zdjęcia, przedmioty, pamiątki z lat 1918-1939 - wypożycz na Stulecie Odzyskania przez Polskę Niepodległości Czytaj
Oddział dla Dzieci i Młodzieży BP zaprasza na literackie warsztaty plastyczne dla dzieci nieobjętych zorganizowaną edukacją przedszkolną Czytaj
Planowana jest wystawa zdjęć i pamiątek z lat 1918-1939, poszukaj zdjęć u siebie w domu lub u rodziny czy znajomych Czytaj
Terminy poboru krwi na terenie powiatu monieckiego w 2018 roku Czytaj

Użytkowników online: 6     Solenizanci: Marty, Marcina, Rafała











Wydarzenia sportowe

sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki sport Mońki

Wideo z odbywających się imprez i wydarzeń

  • Debata kandydatów na Burmistrza - Zbigniew Karwowski   
  • Debata kandydatów na Burmistrza - Michał Kubas   
  • O debacie kandydatów na Burmistrza - Andrzej Purta   
  • Dzień Seniora - zabawa seniorów   
  • Dzień Seniora - hymn w wykonaniu zespołu Wrzosy   
  • Dzień Seniora - Prezes ZEiR Jerzy Grądzki   
  • X Biegi Papieskie - Proboszcz ks. Wojciech Wojtach   
  • X Biegi Papieskie - s. Monika i zespół Promyki   
  • IV liga seniorzy: Promień Mońki - Sparta Augustów   
  • Tadeusz Skutnik o książce "Krzeczkowo wieś gminy Mońki"   
  • Radosław Koper i Dariusz Hajdukiewicz   
  • Anna Filimowska-Wolfinger i Dariusz Hajdukiewicz   
  • XI Święto Wsi - taniec z balonikami   
  • XI Święto Wsi - dojenie krowy   
  • XI Święto Wsi - toczenie beli siana na czas   
  • XI Święto Wsi - trzy konkurencje sportowe   
  • IX Wieczory Muzyczne u św. Brata Alberta   
  • O książce "Domy które mówią" - dr Przemysław Borowik   

POWIAT MONIECKI WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU

Powiat moniecki we wczesnym średniowieczu

Historia badań archeologicznych regionu Podlasia jest bogata. Jednak powiat moniecki w przeciwieństwie do ziem w innych częściach regionu w dalszym ciągu pozostaje terenem nie zbadanym. Do nielicznych należą ślady cmentarzysk odkryte przed wielu laty w Zabielu i Zastoczu. W pobliskiej Kalinówce odnaleziono w czasach zaborów siekierki z brązu, pochodzące z wczesnej epoki żelaza, czyli około VI-VII wieku przed naszą erą.

Obydwa znaleziska są dosyć odległe w czasie, a jeżeli chodzi o znalezisko w Kalinówce dokonano go nie w skutek badań archeologicznych a przypadkowego odkrycia. Do dzisiaj pomimo prób nie odnaleziono śladów średniowiecznych grodzisk w Goniądzu i Dolistowie.

Wydawałoby się że na tym terenie w epoce średniowiecza nie działo się zbyt wiele. Wiemy że ziemie położone na pograniczu Litwy, Rusi, Mazowsza, Prusów i Jaćwingów były często plądrowane i w pewnym okresie wyludniły się całkowicie. Badania ostatnich lat jednak pokazały że około tysiąc lat temu w pobliżu Moniek istniały co najmniej dwie osady pamiętające czasy wczesnego średniowiecza.

Przed kilkoma laty archeolodzy rozpoczęli badania wzgórza, które znajduje się w pobliżu wsi Krzeczkowo. Podstawę do badań dały zdjęcia fotografika Wiktora Wołkowa wykonane z samolotu bynajmniej nie celach naukowych, tylko artystycznych. Grupą archeologów kierowała Małgorzata Karczewska. Oprócz śladów dworu plebana goniądzkiego z XVIw. odnaleziono ostrogę żelazną której wiek badacze określili na co najmniej X.

Istnienie średniowiecznego grodu w Krzeczkowie potwierdziły badania archeologów z Uniwersytetu Łódzkiego wykonane latem 2003 roku. Wiadomo że gród był otoczony fosami szerokości 5 m i głębokości 2,5 m. Gród prawdopodobnie został zniszczony a na jego miejscu w XV w powstały zabudowania plebanii goniądzkiej. Naukowcy obiecali że wrócą do Krzeczkowa aby do końca wyjaśnić tajemnice wzgórza leżącego kilka kilometrów od Moniek.

Po drugiej stronie siedziby powiatu w pobliskim Niewiarowie możemy odnaleźć niemal już zapomniane ślady grodziska. Wały z ziemi wznoszą się ponad teren od 3 do 8 metrów i mają kształt pierścienia. Średnica grodu wynosi około 25m. Badania w Niewiarowie prowadzono kilkakrotnie. Przeprowadzone w 1968roku pozwoliły datować je na XII-XIV wiek. Jeszcze starsza są ślady osady położonej obok. Nieopodal znajdowało się cmentarzysko które pani profesor Maria Miśkiewicz określiła jako wczesnośredniowieczne. Ostatni raz badano niewiarowskie wzgórze w 1984r. kiedy w wale znaleziono półziemiankę pochodzącą z okresu wcześniejszego niż usypany gródek. Te wszystkie badania dowiodły że Niemiarowo przed wiekami było na tych terenach ważnym miejscem na drodze prowadzącej z Wizny do Goniądza a dalej do Grodna.

Ślady osadnictwa średniowiecznego na ziemiach obecnego powiatu monieckiego nie są zbyt liczne. Miejmy jednak nadzieję że pomimo trudności z jakimi spotyka się dzisiejsza nauka będą kontynuowane.

Wojciech Smółko

fragment wałów grodziska w Niewiarowie
fragment wałów grodziska w Niewiarowie
fragment wałów grodziska w Niewiarowie

logo
2003-2018 © Copyright by e-Monki.pl
Wykorzystanie zdjęć publikowanych w portalu www.e-Monki.pl wymaga zgody redakcji portalu!